Setanarprógv

 

Løgtingslóg nr. 20 frá 8. mai 2008 um skyldu arbeiðsgevarans at fráboða løntakaranum treytirnar fyri setanarviðurskiftunum.

Higartil hevur verið ásett í sáttmálum Føroya Arbeiðsgevarafelags, at setanarprógv verður gjørt millum arbeiðsgevara og arbeiðstakara. Hesar ásetingar eru framvegis í sáttmálunum, men 1. juni 2008 varð sett í gildi lóg um skyldu arbeiðsgevarans at fráboða løntakarunum treytirnar fyri setanarviðurskiftunum. Við lógini fær arbeiðsgevari álagda eina upplýsingarskyldu mótvegis løntakara. Lógin er meiri víttfevnandi enn sáttmálaásetingarnar, og tað eru sostatt lógarásetingarnar, sum eru grundarlag undir hesi vegleiðing.

Í setanarpróvnum verða sømdir og treytir fyri arbeiðnum avtalaðar soleiðis, at báðir partar eru greiðir yvir, hvat teir ganga inn til, og partarnir sleppa undan møguligum ósemjum hesum viðvíkjandi. Setanarprógvið ávirkar ikki treytirnar fyri setanini, men er eitt formligt krav til, hvussu hesar treytir verða skrásettar.



Nær og til hvønn skulu setanarprógv verða givin?


Øll, sum eru sett í starv í meira enn ein mánaða, og sum í miðal arbeiða meira enn 8 tímar um vikuna, skulu hava setanarprógv. Løntakarin skal hava setanarprógv í seinasta lagi ein mánaða eftir, at setanin er byrjað. Um arbeiðstíðin er minni enn 8 tímar í miðal í fyrstuni og síðan hækkar, er upplýsingarskyldan galdandi, tá arbeiðstíðin seinastu 4 vikurnar í miðal er hægri enn 8 tímar um vikuna.

Fyri løntakarar, sum eru byrjaðir í starvinum áðrenn 1. juni 2008 og sum framhaldandi eftir 1. juni 2008 eru í starvi, er ein skiftisskipan galdandi. Eftir henni hevur arbeiðsgevarin skyldu til eftir áheitan frá løntakara at lata setanarprógv í seinasta lagi 2 mánaðir eftir áheitanina. Henda freist er eisini galdandi, um løntakarin fyrr hevur fingið setanarprógv ella líknandi, men har neyðugt er við einum ískoyti til tess at uppfylla lógarkrøvini.

Eru broytingar í setanartreytunum ásetur lógin, at arbeiðsgevarin í seinasta lagi 1 mánaða eftir, at broytingin fær gildi, gevur løntakara skrivlig boð um hetta. Vit gera harafturat vart við, at munandi broytingar í setanarviðurskiftunum skulu fráboðast løntakara við uppsagnartíðini hjá viðkomandi.

 

Hvat skal standa í setanarpróvnum?

 

Tað eru ongar serliga treytir fyri, hvussu setanarskrivið skal síggja út, men bert at tað skal verða skrivligt.

Í setanarskrivinum skal vera upplýst:

 

  1. Navn og adressa arbeiðsgevarans og løntakarans
  2. Arbeiðsstað. Um einki fast arbeiðsstað er, skal upplýsast, at løntakarin arbeiðir ymsa staðni og høvuðssæti ella bústaður arbeiðsgevarans.
  3. Lýsing av arbeiðnum ella starvsheiti, tign, yrki ella slag av arbeiði
  4. Nær setanin byrjar
  5. Hvussu leingi setanin varar, um talan er um tíðaravmarkað starv
  6. Rættindi í sambandi við feriu, heruppií um løntakari hevur rætt til feriu við løn
  7. Uppsagnarfreist hjá bæði løntakara og arbeiðsgevara ella hvørjar reglur eru galdandi
  8. Løn umframt ískoyti og aðrar lønarpartar, t.d. eftirløn og møguliga kostur og innivist. Eisini skal upplýsast, nær lønin verður útgoldin
  9. Vanlig daglig ella vikulig arbeiðstíð
  10. Hvør sáttmáli á arbeiðsmarknaðinum er galdandi fyri setanina. Her skal upplýsast, hvørjir partarnir í sáttmálanum eru.

 

Viðvíkjandi pkt. 6 – 9 verður upplýsingarskyldan mett at verða lokin, um tað verður víst til lógir, sáttmálar o.l., sum eru galdandi fyri setanina.

 

Afturat lógarkrøvunum omanfyri mæla vit til, at eisini stendur í setanarpróvnum, hvørt løntakarin er limur í fakfelag ella ikki. Um so er at løntakarin er limur í fakfelag, skal viðmerkjast, hvat felag talan er um.

 

Sí uppskot til setanarprógv